Poprzedni temat «» Następny temat
[Tłumaczenia] J.R.R. Tolkien - Lhammas
Autor Wiadomość
Nero 
Vanguard


Wiek: 29
Posty: 487
Podziękowania: 16/16
Skąd: Trzciel/Poznań
Wysłany: 2009-05-11, 21:02   [Tłumaczenia] J.R.R. Tolkien - Lhammas

Lhammas to tekst pochodzący z piątego tomu History of Middle earth. W wielkim skrócie traktuje o językach elfów. Zamieszczam fragmenty już przetłumaczone...


Na początku Valarowie przemawiali, a krótko po przybyciu do świata ozdobili swój język dla nazywania i gloryfikowania wszystkiego, co do nich należało. W późniejszych wiekach wyznaczyli czas, kiedy Quendi przebudzili się nad Cuivienen, Wodami Przebudzenia, pod gwiazdami Śródziemia.
Zostali oni znalezieni przez Oromego, Pana Lasów, i od niego nauczyli się zdolności rozumienia mowy Valarów i wszystkich języków, od których pochodzi nazwa „oromiański”* albo „quendiański”*. Mowa Valarów niewiele się zmieniała, gdyż Valarowie nie umierali, a przed Słońcem i Księżycem nie zmieniła się wcale. Ale kiedy Elfowie ją poznały, zmieniła się po raz pierwszy w ich nauce, potem wymowa została zmiękczona. Elfowie dodały do niej wiele słów wedle własnego uznania. Elfowie kochały tworzyć słowa i to była główna przyczyna zmian i odmian ich języków.

Krótko po przebudzeniu Elfowie zostały podzielone na trzy szczepy, których nazwy w Valinorskim brzmią: Lindarowie (prawi), Noldorowie (mądrzy) i Teleri (ostatni, którzy się przebudzili). Lindarowie mieszkali najdalej na zachodzie, Noldorowie byli najliczniejsi, a Teleri, którzy mieszkali najdalej na wschodzie, rozproszyli się po lasach, a spośród przebudzonych od samego początku byli wędrowcami kochającymi wolność. Kiedy Orome prowadził ich na zachód, część z nich pozostawała w tyle i postanowiła nie iść dalej albo nie usłyszała wołania Valinoru. Zwali się oni Lembi, czyli „ociągający się”, a wielu z nich wywodziło się od Telerich. Ale ci, którzy podążyli za Oromem zwali się Eldarami, czyli „podążający”. [to zdanie ostrożnie wykreślono i zmieniono na – Ale Orome nazwał Eldarów „ludem gwiazd”, a ta nazwa została przyjęta także przez wszystkich podążających za nim, Avarich (albo "odrzucających"), którzy porzucili Śródziemie i tych, którzy na końcu zostali (zmienione z tych, którzy na końcu pozostali w Beleriandzie, Ilkorindich z Doriathu i Falas).] Ale nie wszyscy Eldarowie dotarli do Valinoru lub miasta Elfów położonego na boskiej ziemi pod górą Kor. Poza Lembimi, którzy nigdy nie dostali się na Zachód, był to lud Telerich, którzy pozostali w Beleriandzie i jak powiadają, lud Noldorów, którzy zgubili się w czasie marszu i przybyli na wschód Beleriandu. Byli to Ilkorindi, którzy zaliczają się do Eldarów, ale nie przekroczyli Morza i nie dotarli do Kor, gdzie Dwa Drzewa kwitły. Tak nastąpił pierwszy podział języka elfów na eldarin i lemberin, gdyż Eldarowie i Lembi nie spotykali się przez wieki, ani dopóki ich języki nie stały się zupełnie różne.

W czasie marszu na Zachód Lindarowie szli pierwsi, a ich główny dom był domem Ingwego, najwyższego króla Eldalich i najstarszego spośród Elfów, gdyż przebudził się jako pierwszy. Jego dom i lud zwał się Ingwelindar albo Ingwi. Marsz rozpoczął się, kiedy Elfowie mieszkali przez około trzydzieści valarskich lat w Bliższych Ziemiach, a kolejne dziesięć valarskich lat przeminęło, zanim pierwsze grupy Lindarów przekroczyły Falasse, która jest zachodnim brzegiem Bliższych Ziem, gdzie Beleriand się znajdował. Teraz każdy rok w rachubie Valarów w dniach Drzew był taki, jak teraźniejsze dziesięć lat, ale przed stworzeniem Słońca i Księżyca zmiana i wzrost wszystkiego, co żywe było wolne, nawet w Bliższych Ziemiach. Mała różnica została znaleziona w mowie trzech plemion Eldalich. W roku 1950 według rachuby Valarów przebudzili się Quendi, w roku 1980 zaczęli wędrówkę, a w roku 1990 Lindarowie dotarli do gór Beleriandu. W roku 2000 Lindarowie i Noldorowie przekroczyli Morze i udali się do Valinoru na zachodzie świata i żyli w świetle Drzew. Ale Teleri zwlekali z marszem, dotarli później i pozostali w Beleriandzie przez 10 lat Valarów. Żyli oni nad Falasse i ukochali morze ponad wszystko. Następnie, jak powiedziano w Quenta, żyli z powodu czynów Ossego przez 100 lat Valarów na Tol-Eressea, Samotnej Wyspie, zanim ostatni z nich wypłynęli na łabędzich statkach do brzegów Valinoru. Język Telerich został zatem oddzielony od Noldorów i Lindarów i pozostał poza pokrewnymi językami pobratymców.


O języku Elfów w Valinorze

Przez dziewięć wieków, to jest dziewięćset lat Valarów, Lindarowie i Noldorowie żyli w Valinorze przed nadejściem ciemności i przez osiem wieków Teleri żyli obok nich, jednak rozdzieleni nad brzegami i w pobliżu przystań boskiej ziemi, kiedy Morgoth znajdował się w niewoli. Ich języki zmieniały się powoli i dźwięcznie przez lata nawet w Valinorze, gdyż Elfowie nie byli bogami, ale dziećmi Ziemi. Nawet niewielka zmiana wydawała się bardzo rozciągnięta w czasie, gdyż Elfowie w Valinorze nie umierali, a w tych dniach Drzewa nadal kwitły, zmieniający się Księżyc jeszcze nie istniał, był pokój i błogosławieństwo.
Pomimo to Elfowie znacznie modyfikowali język Valarów i każdą jego odmianę na własną modłę. Najpiękniejszy i najmniej zmieniający się z języków był ten używany przez Lindarów, zwłaszcza język domu Ingwego.* Stał się on zatem zwyczajnym językiem Valinoru we wczesnych dniach pobytu Elfów. Bogowie używali tej mowy do rozmów z Elfami, a Elfowie z różnych plemion do rozmów ze sobą, a przez długi czas ten język był używany głównie w inskrypcjach albo w zapisywaniu poezji i mądrości. Dlatego też starożytna forma Lindarinu została ustalona wcześnie, zachowana przez późniejsze przyjęcia słów i imion z innych dialektów. Lud Valinoru poznał język wysokiej mowy i pisma, nauczył się go i uznał za wspólną mowę wszystkich Elfów. Przez bogów i Elfów został nazwany qenya, to jest „elfim językiem”. Tak teraz się go zwyczajowo nazywa, ale Elfowie nazywają go ingwiqenya, zwłaszcza jego czystą i najszlachetniejszą odmianę. Nazywają go także tarquesta – wysoką mową – oraz parmalambe – mową ksiąg. To jest elfia łacina i ciągle istnieje, każdy Elf ją zna, nawet ten, który pozostał na Bliższych Ziemiach. Ale potoczna mowa wśród Lindarów nie pozostała qenyą, ale powstała z niej, chociaż nie tak bardzo, jak powstał noldorin lub telerin z innych języków w pradawnych dniach.
Noldorowie w dniach wygnania przynieśli wiedzę o elfiej łacinie do Beleriandu i chociaż nie nauczyli ludzi się nią posługiwać, stała się powszechna wśród Ilkorindich. Imiona bogów były przez Eldarów zachowana i używane głównie w ich qenejskiej formie, chociaż wielu Valarów miało tytuły i imiona różne w różnych językach. Przez potoczną mowę ich imiona były stopniowo wypierane z użycia i rzadko były słyszane, chyba że w uroczystych hymnach i przysięgach. Noldorowie, którzy we wczesnych dniach ich pobytu w Valinorze wymyślili litery i sztukę wycinania ich w drewnie lub kamieniu oraz zapisywania ich, byli bogaci w wiedzę, ale nie byli Valarami, którzy nic nie zapisywali, ale pamiętali wszystko. Ale dużo czasu minęło, zanim Noldorowie samodzielnie napisali cokolwiek w ich własnym języku i choć wyrzeźbili wiele dzieł i napisali wiele książek, z reguły używali qenyi do porozumiewania się, dopóki nie nadeszły dni chwały Feanora.

(*(Dopisek dodany po napisaniu głównego tekstu: ) Ale Lindarowie mówili miękko i jako pierwsi zmienili mowę Elfów bardziej niż pozostałe ludy przez zmiękczanie i łagodzenie dźwięków, zwłaszcza spółgłosek. Jednak w słowach [wykreślono: i formach] byli, jak to mówiono, niezmienni, a ich gramatyka i słownictwo pozostało bardziej pradawne niż u jakiegokolwiek elfiego plemienia.
_________________
Turian Councilor: Ah yes, Reapers. We have dissmised that claim.

Some time later

TC: Shepard! The Reapers are attacking!
Shepard: <trollface> Ah yes, Reapers...

Podziękuj autorowi tego posta
 
 
 
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Możesz ściągać załączniki na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  
Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group